İstanbul Büyükşehir Belediyesi Belediye Sarayı, halen çalışmalarını sürdürdüğü önemli yapılar arasında yer almaktadır. Bina, 1953 yılında düzenlenen bir ulusal yarışmada birincilik alan mimar Nevzat Erol’un projesine göre inşa edilmiştir. Yapımı, aynı dönemde tamamlanan İstanbul Hilton Oteli ile birlikte, uluslararası üslubun Türk mimarlığına yansıdığı ilk örneklerden biri olarak değerlendirilmektedir. Bu özelliğiyle Belediye Sarayı, Türkiye mimarlığının gelişim sürecinde önemli bir dönüşümün işareti sayılmaktadır.
Belediye Sarayı, abartısız mimarisiyle tarihi çevresiyle doğrudan ilişki kurmayan, ancak onu geriye itmeyen modernist bir yaklaşımla tasarlanmıştır. Yapının inşaat alanında yapılan temel kazılar sırasında, Roma ve Bizans dönemlerine ait mozaikler ile Bizans dönemine ait duvar kalıntıları bulunmuştur. Bu mozaikler günümüzde İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.
Bina, iki ana kütleden oluşmaktadır:
- Yüksek dikdörtgen prizması biçimindeki büro kitlesi
- Yatık dikdörtgen prizma biçimindeki başkanlık ve toplantı hacmi
Başkanlık bölümü; başkanlık dairesi, büro hacimleri, encümen odaları, toplantı ve sergi salonlarından oluşmakta olup, büro bölümünden farklı olarak törensel kullanıma da uygun şekilde tasarlanmıştır. Bu bölümün üzerinde, toplantı salonunu işaret eden çapraz tonoz biçiminde hiperbolik eğrisel bir örtü bulunmaktadır. Proje sahibi, bu örtüyü, karşısında yer alan Şehzade Camii’nin örtü sistemine atıf yapan bir tasarım olarak tanımlamıştır.
