Yapımına 1969 yılında başlanan ve 1973 yılında tamamlanan Aksaray Yeraltı Çarşısı, döneminin en avangart örneklerinden biridir. Tarihi Yarımada’da bulunan Kapalıçarşı ve Mısır Çarşısı başta olmak üzere, han ve pasaj tipolojisinin farklı bir yorumu sayılabilecek olan çarşı, Atatürk Bulvarı ve Ordu Caddesi’nin kesişiminde, Pertevniyal Valide Sultan Camii’nin karşısında bulunmaktadır. Dış cephesi her ne kadar sonradan cam mozaik ile kaplanıp tahribata uğramış olsa da, minimal bir giriş deneyimi sunan saçak, merdiven ve yürüyen merdivenlerle çarşı alt kotuna inişi sağlamaktadır. Bu girişler İSKİ, Yenikapı, Metro ve Unkapanı olarak isimlendirilmiş olup sonrasında Saraçhane tarafına yönelen bir ilave giriş eklenmiştir.
Mekân, fonksiyonel anlamda bir alt geçit fikrinden, bölgenin ticari kimliğinin devamı olarak çarşıya evrilmiştir. Sonrasında plansız şekilde hemen hemen her alt geçidin hızlıca çarşıya dönüşmesine sebep olsa da, planlı örnekler bakımından önemli role sahiptir. Yeraltı otoparkı ile birlikte toplamda 20.000 metrekare alana yayılan çarşıda 144 dükkân bulunmaktadır. 1975 yılında geçirdiği yangın sonrası 1982’de tekrar hizmete açılan çarşı, döneminin açık ve yarı açık ticari mekân kültürünün arketiplerini içerir.
İlk göze çarpan arketiplerden biri sekizgen kolonlar olup, bu mimari elemanlar akla Büyük Beşiktaş Çarşısı’nı getirmektedir. Bugün, su kontrası ile dairesel form verilmiş ve kırmızı kadife ile kaplı kolonların baskınlığı, pek çok dükkân vitrininin değişen tasarımı, satılan ürün ve kullanıcı profili çeşitliliğinin daralması gibi sebepler çarşının önemini zedelemektedir.
Taşıyıcı ve vitrin tasarımlarından kalan sınırlı orijinal parçaya, merdiven kolunun yan duvarındaki duvar bezemeleri, tavandan sarkan saatler ve giriş saçağına eklenen asma tavanın altında belli belirsiz fark edilen modüler sistem de eklendiğinde, yıpranmanın boyutları daha iyi anlaşılmaktadır.
